ओझेलमा परेका सम्पदाको खोजीमा रामेछाप : दुईदिने पदयात्राले खोल्दैछ पर्यटनको नयाँ ढोका

ओझेलमा परेका सम्पदाको खोजीमा रामेछाप : दुईदिने पदयात्राले खोल्दैछ पर्यटनको नयाँ ढोका

हिमाल हेर्न टाढा जानुपर्दैन, इतिहास बुझ्न ठूला पुस्तक पल्टाउनै पर्दैन र धार्मिक आस्था अनुभूत गर्न चर्चित तीर्थस्थल नै पुग्नुपर्छ भन्ने पनि छैन। रामेछाप नगरपालिका आसपासका डाँडाकाँडा, मन्दिर, गढी, पोखरी र बस्तीभित्रै यस्ता अनेक कथा लुकेका छन्, जसले इतिहास, संस्कृति, धर्म र प्रकृतिलाई एउटै यात्रामा जोड्न सक्छन्। तर विडम्बना, पर्याप्त पर्यटन पूर्वाधार र सम्भावना भएर पनि यी सम्पदाहरू लामो समयदेखि पर्यटकको रोजाइमा पर्न सकेका छैनन्।

यही गुमनाम सम्भावनालाई पर्यटकीय पहिचान दिलाउने उद्देश्यसहित रामेछापमा पहिलोपटक ‘रामेछाप सम्पदा पदमार्ग’को अवधारणा अघि सारिएको छ। यसै अभियानलाई व्यवहारमा उतार्न मंसिर ५ र ६ गते दुईदिने सम्पदा पदयात्रा आयोजना हुँदैछ। जिल्लाभित्र र बाहिरबाट करिब एक सय आन्तरिक पर्यटक, सम्पदाकर्मी, सञ्चारकर्मी तथा सरोकारवालाहरू यस यात्रामा सहभागी हुने अपेक्षा गरिएको छ।

यो केवल रमाइलोका लागि गरिने पदयात्रा होइन। रामेछापका धार्मिक, ऐतिहासिक र सांस्कृतिक सम्पदाको पहिचान, अध्ययन, संरक्षण र प्रचारप्रसार गर्ने उद्देश्य बोकेको एउटा अभियान पनि हो। यात्रामा सहभागीहरूले सम्पदाको अवलोकन मात्र गर्ने छैनन्, तिनको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि र सांस्कृतिक महत्व बुझेर अन्य पर्यटकलाई समेत रामेछापसम्म आकर्षित गर्ने आधार तयार गर्नेछन्।

भीमसेनस्थानबाट सुरु हुनेछ सम्पदाको यात्रा

पदयात्राको पहिलो दिन रामेछाप नगरपालिका–९ स्थित ल्याङल्याङ भीमसेनस्थानमा पदयात्रीहरू भेला हुनेछन्। दोलखाको भीमेश्वरसँग तुलना गर्न सकिने धार्मिक महत्व र ऐतिहासिक किंवदन्ती बोकेको यस स्थलबाट ‘रामेछाप सम्पदा पदमार्ग’ घोषणा गरिनेछ। यहीँबाट सुरु हुनेछ रामेछापका ओझेलमा परेका सम्पदाको खोजी र चिनारीको यात्रा।

भीमसेनस्थानबाट डुकुरसिं डाँडातर्फ अघि बढ्ने पदयात्रीहरूले नेपालकै सबैभन्दा ठूलो दाबी गरिएको गणेशको मूर्ति अवलोकन गर्नेछन्। पर्यटन मन्त्रालय र रामेछाप नगरपालिकाको लगानीमा केही वर्षअघि निर्माण गरिएको नाचिरहेको गणेशको उक्त मूर्ति भारतीय कलाकारले तयार पारेका हुन्।

धार्मिक आस्था र आधुनिक पर्यटन पूर्वाधारको संयोजनका रूपमा रहेको यो मूर्ति रामेछापको नयाँ पर्यटकीय आकर्षणमध्ये एक हो।

तिल्केस्थानगढीमा भेटिनेछ इतिहासको पदचाप

डुकुरसिं डाँडाबाट पदयात्रा टोली तिल्केस्थानगढीतर्फ लाग्नेछ। यो गढी केवल पुरानो संरचना होइन, नेपालको ऐतिहासिक प्रतिरोध र सामरिक रणनीतिसँग जोडिएको स्थल हो।

अंग्रेज फौज नेपालतर्फ आक्रमण गर्न आउँदा सिन्धुलीगढीको किल्ला पार गरेर अघि बढ्न सकेको अवस्थामा उनीहरूलाई रोक्ने उद्देश्यले तिल्केस्थानगढी निर्माण गरिएको ऐतिहासिक मान्यता छ। यसले रामेछापको भूगोलसँगै नेपालको सैन्य इतिहास र तत्कालीन सुरक्षा रणनीतिको पनि स्मरण गराउँछ।

नेपाली सेनाले दुई वर्षअघि यस गढीको जीर्णोद्धार गर्नुका साथै कलात्मक शैलीमा मन्दिरसमेत निर्माण गरेको छ। उचित प्रचारप्रसार हुन सके यो स्थल इतिहासमा रुचि राख्ने पर्यटक र अनुसन्धानकर्ताका लागि महत्वपूर्ण गन्तव्य बन्न सक्छ।

तिल्केस्थानगढीपछि पदयात्रीहरू पुरातात्विक महत्व बोकेको केवलेश्वर महादेव मन्दिर पुग्नेछन्। पुरातत्व विभागले केही वर्षअघि पुनर्निर्माण गरेको यस मन्दिरले रामेछापको धार्मिक तथा सांस्कृतिक पहिचानलाई थप उजागर गर्छ।

भंगेरीमा इतिहास, संस्कृति र राजनीतिक विरासत

केवलेश्वरबाट बावियाखर्क हुँदै पदयात्रा टोली भंगेरी पुग्नेछ। भंगेरी यस यात्राको अर्को महत्वपूर्ण गन्तव्य हो, जहाँ नेवार समुदायको मौलिक संस्कृति र परम्पराको अवलोकन गर्न सकिनेछ।

भंगेरीको महत्व सांस्कृतिक पहिचानमा मात्र सीमित छैन। नेपाली राजनीतिक इतिहासका दुई महत्वपूर्ण व्यक्तित्व पुष्पलाल श्रेष्ठ र सहिद गंगालाल श्रेष्ठको जन्मथलोसमेत यही क्षेत्र हो।

नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका संस्थापक पुष्पलाल र सहिद गंगालालको जन्मभूमि अवलोकन गर्दा पदयात्रीले रामेछापको योगदानलाई नेपालको राजनीतिक तथा सामाजिक इतिहाससँग जोडेर बुझ्ने अवसर पाउनेछन्।

यसरी एउटै पदमार्गमा धार्मिक आस्था, प्राचीन इतिहास, नेवार संस्कृति र राजनीतिक विरासतको अवलोकन गर्न पाउनु रामेछाप सम्पदा पदमार्गको विशेषता बन्ने देखिन्छ।

रामेछाप बजारमा निशान भगवतीदेखि सैनिक पार्कसम्म

पहिलो दिनको पदयात्रा रामेछाप बजार आसपासका ऐतिहासिक तथा धार्मिक स्थलमा पुगेर अघि बढ्नेछ।

हाल नेपाली सेनाको तारबारभित्र रहेको ऐतिहासिक निशान भगवती मन्दिरको दर्शनसँगै पदयात्रीहरू नेपाली सेना र वन कार्यालयको सहयोगमा निर्माण गरिएको सैनिक पार्क पुग्ने कार्यक्रम छ।

यस क्रममा पश्चिमतर्फ गणेश हिमालदेखि पूर्वतर्फ नुम्बुर हिमालसम्मका हिमशृङ्खला अवलोकन गर्न सकिनेछ। प्राकृतिक दृश्य, ऐतिहासिक सम्पदा र धार्मिक स्थलको एकैसाथ अनुभव गर्न पाइने भएकाले यो पदमार्ग प्रकृतिप्रेमी र सम्पदाप्रेमी दुवैका लागि आकर्षक बन्ने अपेक्षा गरिएको छ।

दोस्रो दिन : पोखरी, भ्यू टावर र बुद्धको विशाल मूर्तिसम्म

पदयात्राको दोस्रो दिन रामेछाप बजार नजिकै हालै पुनर्निर्माण गरिएको पशुपति मन्दिरको दर्शनबाट यात्रा सुरु हुनेछ।

त्यसपछि पदयात्रीहरू ताराखसे पोखरी, भालुखोप भ्यू टावर हुँदै ओख्रेनी पुग्नेछन्। ओख्रेनीमा निर्माणाधीन एशियाकै अग्लो बुद्धको मूर्ति क्षेत्र यस यात्राको अर्को विशेष आकर्षण हुनेछ।

धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्पदासँगै प्राकृतिक सौन्दर्य र विकासका नयाँ पर्यटकीय संरचनालाई समेटिएको यस मार्गले रामेछापको पर्यटन सम्भावनालाई फराकिलो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

ओख्रेनी क्षेत्रबाट अघि बढ्दै पदयात्रीहरू रामेछापलाई जुनारको जिल्लाका रूपमा चिनाउन योगदान पुर्‍याइरहेका किसानका बगैंचामा पुग्नेछन्। जुनारका बोट, फलले लटरम्म भरिएका बगैंचा र स्थानीय कृषकको मेहनतसँग साक्षात्कार गर्दै टोली भालुखोप बजार पुगेर दुईदिने पदयात्रा सम्पन्न हुनेछ।

यसले पर्यटनलाई धार्मिक तथा ऐतिहासिक स्थलको भ्रमणमा मात्र सीमित नराखी कृषि पर्यटन र स्थानीय उत्पादनसँग समेत जोड्ने सम्भावना देखाएको छ।

पर्यटनको सम्भावना छ, अब पहिचान र प्रचारको खाँचो

रामेछापमा धार्मिक, ऐतिहासिक, सांस्कृतिक र प्राकृतिक पर्यटनको सम्भावना प्रशस्त भए पनि व्यवस्थित प्रचारप्रसार र पर्यटकीय मार्गको पहिचान नहुँदा धेरै सम्पदा ओझेलमा छन्। पर्यटकहरू चर्चित गन्तव्यमा पुग्ने गरे पनि आसपासमै रहेका महत्वपूर्ण स्थलसम्म पुग्ने वातावरण अझै बन्न सकेको छैन।

सम्पदा पदयात्राले यही अवस्थालाई बदल्ने अपेक्षा गरिएको छ। पदमार्गको औपचारिक पहिचान, सम्पदाको ऐतिहासिक विवरण संकलन, प्रचार सामग्री निर्माण र स्थानीय समुदायको सहभागिता विस्तार गर्न सके रामेछाप नयाँ पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा स्थापित हुन सक्छ।

पदयात्रा व्यवस्थापनमा सक्रिय सामाजिक अभियन्ता अनिल लेकालीका अनुसार यस अभियानको उद्देश्य रामेछापका सम्पदालाई देशभर चिनाउनु र आगामी दिनमा थप पर्यटकलाई यस मार्गमा आकर्षित गर्नु हो।

करिब एक सय जनाको सहभागिता रहने अपेक्षा गरिएको पदयात्राको व्यवस्थापन रामेछाप नगरपालिका, सूर्यचका फाउण्डेसन र रामेछाप नगर उद्योग वाणिज्य संघको संयुक्त प्रयासमा हुँदैछ। विभिन्न सहयोगी संस्थाहरू तथा व्यक्तिहरूले आवश्यक सामग्री सौजन्यस्वरूप उपलब्ध गराएर अभियानमा साथ दिएका छन्।

पदयात्रामा काठमाडौंलगायत देशका विभिन्न जिल्लाबाट सम्पदाकर्मी र सञ्चारकर्मी सहभागी हुनेछन्। जिल्लाका राजनीतिक दलका अगुवा, जनप्रतिनिधि, कार्यालय प्रमुख, सुरक्षा निकायका प्रतिनिधि तथा सञ्चारकर्मीको समेत सहभागिता रहनेछ।

दुई दिनको यात्रा, दीर्घकालीन पर्यटन अभियानको आशा

रामेछाप सम्पदा पदयात्राको वास्तविक उपलब्धि दुई दिनमा कति किलोमिटर दूरी पार गरियो वा कति स्थलको अवलोकन गरियो भन्नेमा मात्र सीमित हुने छैन। यसले रामेछापका सम्पदालाई कति मानिससम्म चिनाउन सक्यो, तिनको संरक्षणमा कस्तो चासो जगायो र भविष्यमा कति पर्यटकलाई आकर्षित गर्न सक्यो भन्ने कुराले यसको सफलता निर्धारण गर्नेछ।

पदयात्रामा सहभागीहरूले संकलन गर्ने सूचना, तस्बिर, भिडियो र ऐतिहासिक विवरणलाई व्यवस्थित रूपमा प्रचारप्रसार गर्न सके यो अभियानले रामेछापको पर्यटन विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउन सक्छ।

स्थानीयवासीको अपेक्षा पनि यही छ—रामेछापका सम्पदा अब गाउँ र नगरभित्रै सीमित नरहून्। भीमसेनस्थानको धार्मिक आस्था, तिल्केस्थानगढीको इतिहास, भंगेरीको राजनीतिक विरासत, केवलेश्वरको धार्मिक महत्व, हिमालको मनोरम दृश्य र जुनार बगैंचाको आकर्षण देशविदेशका पर्यटकसम्म पुगून्।

अन्ततः रामेछापको यो पदयात्रा केवल गन्तव्य पुग्ने यात्रा होइन, आफ्नै माटोमा लुकेको इतिहास, संस्कृति र सम्भावना चिन्ने अभियान हो। दुई दिनको यो सुरुवातले रामेछापका ओझेलमा परेका सम्पदालाई पर्यटनको मूलधारमा ल्याउन सके, आगामी दिनमा यही पदमार्ग जिल्लाको नयाँ पर्यटकीय पहिचान बन्न सक्छ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सम्बन्धित समाचार