ग्रामीण तथा भौगोलिक रूपमा दुर्गम क्षेत्रको दिगो विकासमा जनप्रतिनिधिको भूमिका

– अधिवक्ता लोकहरी दाहाल  ग्रामीण तथा भौगोलिक रूपमा दुर्गम क्षेत्रको विकास गर्नु आफैँमा चुनौतीपूर्ण कार्य हो। यस्ता क्षेत्रमा सडक, खानेपानी, स्वास्थ्य, शिक्षा, सञ्चार तथा अन्य आधारभूत पूर्वाधार निर्माण मात्र पर्याप्त हुँदैन, ती संरचनाको दीर्घकालीन उपयोग, संरक्षण र स्थानीय स्वामित्व सुनिश्चित गर्नु अझ महत्वपूर्ण हुन्छ। त्यसैले दुर्गम क्षेत्रको विकासलाई दिगो बनाउन जनप्रतिनिधिहरूले जनताको पूर्ण अपनत्व (Ownership) […]

स्वस्थ शरीर, स्वस्थ मन : दीर्घायु जीवनको आधार

_ रामशरण पौडेल  प्राकृतिक खानपान, सन्तुलित आहार, स्वस्थ जीवनशैली र नियमित शारीरिक व्यायाम नै मानिसका सबैभन्दा प्रभावकारी तथा निःशुल्क उपचार पद्धति हुन्। स्वास्थ्य मानिसको सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति हो। धन, पद वा प्रतिष्ठाभन्दा पनि स्वस्थ शरीर र स्वस्थ मन नै सुखी, सफल र समृद्ध जीवनको आधार हो। तर आजको व्यस्त जीवनशैली, असन्तुलित खानपान, शारीरिक निष्क्रियता, बढ्दो […]

स्थानीय प्रतिनिधि र विकास : सुशासन, गुणस्तर र समृद्धिको आधार

– लोकहरी दाहाल अधिवक्ता प्रजानामेव भूत्यर्थं स ताभ्यो बलिमग्रहीत् । सहस्रगुणमुत्स्रष्टुमादत्ते हि रसं रविः ।। (रघुवंश) सूर्यले पृथ्वीबाट पानी सोसेर त्यसको हजारौँ गुणा बढी वर्षाका रूपमा पृथ्वीलाई नै फिर्ता गर्छ। त्यसैगरी, सच्चा जनप्रतिनिधिले पनि जनताबाट प्राप्त अधिकार, विश्वास र स्रोत–साधनलाई विकास, समृद्धि र जनकल्याणका रूपमा जनतालाई नै फिर्ता गर्नुपर्छ। यही नै लोकतान्त्रिक नेतृत्वको मूल धर्म […]

न्याय निरूपणमा स्थानीय सरकार

अधिवक्ता लोकहरी दाहाल   “एषु स्थानेषु भूयिष्ठं विवादं चरतां नृणाम् । धर्मं शाश्वतमाश्रित्य कुर्यात् कार्यविनिर्णयम् ।।” यस श्लोकले स्थानीय समाजमा उत्पन्न हुने विवाद तथा मतभेदहरूको समाधान सत्य, निष्पक्षता र न्यायका आधारमा गर्नुपर्ने सन्देश दिन्छ। न्यायको मूल उद्देश्य नागरिकलाई छिटो, छरितो र कम खर्चिलो माध्यमबाट न्याय प्रदान गर्दै समाजमा शान्ति, सद्भाव र सुव्यवस्था कायम गर्नु हो। नेपालको […]

स्थानीय सरकारको नीति, कार्यक्रम तथा बजेट

अधिवक्ता लोकहरी दाहाल  नेपालको संविधानले संघीय शासन प्रणाली अन्तर्गत तीन तहका सरकारको व्यवस्था गरेको छ। संविधानअनुसार संघीय सरकारले जेठ १५ गते, प्रदेश सरकारले असार १ गते र स्थानीय सरकारले असार १० गतेभित्र आगामी आर्थिक वर्षको बजेट प्रस्तुत गर्नुपर्ने व्यवस्था छ। यस सन्दर्भमा ७५३ वटै स्थानीय सरकारले नीति, कार्यक्रम तथा बजेट निर्माण गर्दा नागरिकको वास्तविक आवश्यकता र […]

नेपालका कलाकार र आत्महत्याको रहस्य: किन रोज्छन् अन्तिम बाटो?

मनोरञ्जन उद्योग बाहिरबाट हेर्दा कलाकारहरूको जीवन चमकदार देखिन्छ । हँसिलो अनुहार, आकर्षक जीवनशैली, ठूलो दर्शक वर्ग – यी सबैले जीवनलाई सपनाजस्तो देखाउँछन् । चलचित्र, म्युजिक भिडियो र मिडियाहरूले कलाकारको जीवनलाई झिलिमिली र ग्ल्यामरस देखाउने काम गर्छन् । तर यस चमकको पछाडि गहिरो पीडा लुकेको हुन्छ । केही कलाकारहरूले मानसिक तनाव, व्यक्तिगत संघर्ष, सामाजिक दबाब र […]

गाउँको विद्यालयदेखि शहरसम्मको शैक्षिक यात्रा : संघर्ष, सुधार र सम्भावनाको कथा

– कमल एक्चै मगर  म रामेछापको एउटा साधारण गाउँमा जन्मिएको, त्यहिको सरकारी विद्यालयमा पढेको विद्यार्थी हुँ। त्यो समयमा हाम्रो विद्यालयमा पढ्ने वातावरण राम्रो थिएन। शिक्षकहरू कहिलेकाहीँ अनुपस्थित रहन्थे, हामी विद्यार्थीहरू पनि पढाइभन्दा खेल्न तिर बढी आकर्षित हुन्थ्यौं। परीक्षा पास हुनु नै पढाइको लक्ष्यजस्तो लाग्थ्यो। म पनि सोही धारमा बगेको थिएँ । बुझेर होइन, पास भएर […]

बडादशैँको महत्व र महिमा

नेपालीहरुको महान पर्व दशैँ प्रत्येक वर्ष असोज शुक्ल प्रतिपदादेखि पुर्र्णिमासम्म मनाइन्छ । यो विशेष गरेर हिन्दु धर्मसँग सम्बन्धित पर्व भएपनि अन्य धर्मावलम्बीहरु जस्तै बौद्ध किरात र केही मुस्लिम धर्म मान्ने मानिसहरुले पनि मनाउने गर्दछ्न। यो पर्व नेपालमा मात्र नभएर नेपाली भाषा बोल्ने नेपाल भन्दा बाहिर स्थायी र अस्थायी रूपमा बसोबास गर्ने प्राय सबै मानिसहरुले मनाउने […]

मेरो बालापनको दशैं

कमल एक्चै मगर (चलचित्र निर्देशक)  दशैं नेपालीहरुको सबैभन्दा ठूलो चाड हो अरुको जस्तै मेरो पनि । अहिले पनि दशैं आउँछ तर पहिले-पहिले गाउँमा दशैं आउँदा जुन रमाइलो, उत्साह र आत्मीयता हुन्थ्यो त्यो आज धेरै हदसम्म हराइसकेको जस्तो लाग्छ। ती दिनहरू सम्झिँदा अझै पनि मन भक्कानिन्छ। दशैं नजिकिँदै गर्दा गाउँमा वातावरण नै फरक हुन्थ्यो। खेतमा फुलेका […]

रामेछाप नगरपालिका युवाप्रति बेवास्ता :

नेपालका अधिकांश स्थानीय सरकारजस्तै रामेछाप नगरपालिकाले पनि पछिल्ला वर्षहरूमा केही भौतिक संरचनाहरू निर्माण गरेको छ। घर-घरसम्म जोड्ने सडक, कार्यालय भवन, नक्सा पास प्रणाली अनलाइन गर्ने जस्ता सतही सुधार देखिए पनि मूल प्रश्न अझै उस्तै छ, युवाको भविष्य कहाँ छ? समृद्धि युवाशक्ति बिना सम्भव छैन तर रामेछाप नगरपालिकाको योजना निर्माण प्रक्रियामा युवाको सहभागिता शून्य छ। हरेक […]